Công ty Sữa Việt Nam Vinamilk (TP.HCM) đã tăng giá bán các loại sữa bột 2 lần vào đầu tháng 12. 2009 và giữa tháng 2.2010. Một số công ty khác cũng đã tăng giá bán như FrieslandCampina Việt Nam (tên cũ là Dutch Lady Việt Nam, văn phòng tại Bình Dương), tăng giá một số sản phẩm từ 5-8%. Các loại sữa bột nhập khẩu của Hãng Abbott (trụ sở tại Mỹ) cũng tăng khoảng 7,4%...
Vì sao tăng?
Giải thích cho đợt tăng giá vừa qua, ông Nguyễn Ngọc Kinh Luân, Trưởng phòng Quan hệ Đối ngoại FrieslandCampina Việt Nam đưa ra một vài lý do như biến động tỉ giá ngoại tệ, giá nhân công tăng và giá nguyên liệu đầu vào tăng.
Cũng theo ông Luân, FrieslandCampina Việt Nam đã hưởng ứng chủ trương của Chính phủ, giữ nguyên giá bán trong suốt 18 tháng (từ khoảng giữa 2008 đến đầu năm 2010) để bình ổn giá cả. Sau thời gian đó, trong bối cảnh giá cả nói chung đã tăng, việc Công ty tăng giá bán là hợp lý.
Đồng ý kiến với ông Luân, ông Trần Hữu Đức, Giám đốc Quan hệ Công chúng Công ty Nutifood, cho rằng, nguyên nhân chủ yếu là việc tỉ giá ngoại tệ tăng hồi đầu năm (19.100 đồng/USD, trước đó là 18.480 đồng/USD) đã khiến doanh nghiệp gặp khó khăn, cần phải chia sẻ với khách hàng. Thêm vào đó là tác động của giá nguyên liệu thế giới tăng cao.
Giá nguyên liệu sữa trên thị trường thế giới thời gian qua quả có lúc tăng, lúc giảm. Tuy nhiên, một số công ty sữa Việt Nam rất ít khi giảm giá mà cứ đều đều tăng. Hiện nay, trên website ngành sữa (www.dairyvietnam.org.vn), giá nhập khẩu sữa bột nguyên kem từ thị trường Úc và Tây Âu khoảng 3.100-3.675 USD/tấn (giá FOB). So với đỉnh điểm năm 2007 thì mức giá này vẫn thấp hơn khoảng 2.000 USD/tấn. Thế nhưng, một số công ty vẫn liên tục vin vào lý do giá nguyên liệu tăng để tăng giá bán. Bà Bùi Thị Hương, Giám đốc Đối ngoại Công ty Vinamilk, từng phát biểu với báo giới rằng, các sản phẩm sữa Vinamilk phải tăng giá từ 35-40% mới đủ bù đắp chi phí đúng theo mức tăng của nguyên liệu đầu vào.
Ông Đức, đại diện Nutifood, còn cho biết, hồi tháng 1 Công ty chỉ mới tăng giá mặt hàng sữa nước. Sắp tới Công ty có thể sẽ tăng giá toàn bộ các mặt hàng sữa.
Có phải giảm giá nên bị lỗ?
Bên cạnh các Công ty tăng giá bán, có những công ty lại không tăng giá, cam kết giữ nguyên giá bán như Namyang, Hanoimilk, Anco... Thậm chí, Nestlé Việt Nam còn giảm từ 3-5% giá đối với 4 sản phẩm sữa bột dành cho trẻ em dưới 12 tháng tuổi. Phải chăng họ đang chịu lỗ?
Theo ông Vũ Quốc Tuấn, Trưởng phòng Đối ngoại Công ty Nestlé Việt Nam, chính sách giảm giá bán của Công ty đã được thực hiện kể từ ngày 9.3.2010. Nestlé đã tính toán kỹ và thấy đây là chiến lược tốt. Công ty sẽ chỉ phải hy sinh một phần lợi nhuận. Nói như ông Tuấn, sau khi giảm giá, Nestlé Việt Nam không hề lỗ mà ngược lại, vẫn sẽ có lời.
Ông cho biết đây là chiến lược lâu dài chứ không chỉ là chiến dịch khuyến mãi ngắn hạn. Sở dĩ Nestlé giảm giá bán là nhờ cải thiện được hệ thống phân phối, quảng cáo. Cụ thể, Nestlé đã đầu tư hệ thống phân phối tự động hóa, sử dụng máy móc, máy tính thay cho nhân công. Điều này vừa làm tăng năng suất, vừa cắt giảm được chi phí nhân công, giảm chi phí bốc xếp và hạn chế tình trạng hàng lưu kho lâu ngày, do đó giảm được cả chi phí bảo quản.
Bên cạnh đó, theo ông Tuấn, do không quảng cáo tất cả các loại sữa dùng cho trẻ em dưới 12 tháng tuổi nên Nestlé còn tiết kiệm được một khoản chi phí nữa để có thể giảm giá bán.
Nhận xét về việc một số công ty tăng giá bán sữa, ông Tuấn cho rằng điều này thuộc chính sách kinh doanh của mỗi công ty. Họ cũng đã giải thích việc tăng giá bán là do giá cả nói chung như nguyên liệu, xăng, điện... đều đã tăng. Tuy nhiên, khi được hỏi việc tăng giá bán sữa có hợp lý hay không thì ông Tuấn không bình luận.
Cũng có nhận xét tương tự như ông Tuấn, theo ông Đức, Nutifood tăng, giữ nguyên hay giảm giá bán không hẳn do lỗ mà tùy thuộc chính sách của mỗi công ty. Ông nói thêm, có thể do áp lực lợi nhuận được đặt ra từ trước nên các công ty phải tăng giá để đạt chỉ tiêu.
Ông Vũ Đình Ánh, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Khoa học Thị trường Giá cả (Bộ Tài chính) cũng cho rằng, giá sữa hiện vẫn phụ thuộc vào quan điểm lợi nhuận của các công ty sản xuất sữa. 